Dumating sa baryo si Rosa, ang nag-iisang anak ng mayamang si Don Teban. Si Rosa ay edukado sa Maynila, bihasa sa Ingles, at sanay sa marangyang pamumuhay. Sa una, hindi napansin ni Luis si Rosa dahil mahal na mahal niya si Celia. Ngunit unti-unti, ginamit ni Rosa ang kanyang kayamanan upang lapitan si Luis. Nagpanggap siyang nangangailangan ng tulong sa pag-aaral, at si Luis—na laging handang tumulong—ay naging tutor niya.
Narito ang isang malalim na pagtalakay at buod ng nasabing akda. Ang Diwa ng Akda Buod Ng Salawahang Pag Ibig Ni Lope K Santos --l
Nagtagumpay si Pepe na makuha ang loob ni Celing at ng kanyang pamilya dahil sa pagpapanggap niyang siya ay may kaya rin sa buhay. Hindi nagtagal, kinasal sila. Pero sa pagsasama nila, unti-unting lumabas ang totoong ugali ni Celing — siya ay palalo, maluho, mapanumbat, at hindi tunay na nagmamahal kay Pepe. Sa kabilang dako, si Nena ay nanatiling tapat sa kanyang pagmamahal, kahit nasaktan siya sa ginawa ni Pepe. Dumating sa baryo si Rosa, ang nag-iisang anak
Layunin ni Santos na ipakita ang tunay na kalagayan ng mga Pilipino noong panahon ng Amerikano, partikular ang mga suliranin sa pagawaan at sakahan. Kahalagahan ng Akda Ngunit unti-unti, ginamit ni Rosa ang kanyang kayamanan
Sa huli, sa halip na magpasasa sa kanyang pagtingin kay Leny, iniwan ni Don Ramon ang dalawa. Kanyang pinakasalan ang kanyang matandang katipan (o pinagsikapan niyang itama ang kanyang pagkakamali) at binigyan ng tulong pinansyal si Leny at Luis upang makapagsimula sila ng bagong buhay. Narealize ni Don Ramon na ang pag-ibig na kanyang nararamdaman ay isang "salawahang pag-ibig"—isang pag-ibig na pansamantala at nagmumula sa pagnanasa, samantalang ang kay Leny at Luis ay tunay at wagas.